Παρά την πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις για την προώθηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ

Παρά την πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις για την προώθηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ

Παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την ενίσχυση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ, οι προκλήσεις επιμένουν. Ενόψει της 73ης συνόδου της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, ο ΠΟΥ/Ευρώπης φιλοξένησε μία παράλληλη εκδήλωση σχετικά με αυτό το θέμα, για να συζητήσει αυτές τις βασικές προκλήσεις με εταίρους από όλη την περιφέρεια.

Η σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα δικαιώματα (ΣΑΥΔ) είναι καίριας σημασίας για τη συνολική υγεία και ευζωία, την ισότητα φύλων και την κοινωνική ανάπτυξη, όπως αναγνωρίστηκε από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Περιφέρεια έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στη βελτίωση των ΣΑΥΔ. Ωστόσο, σημαντικές ανισότητες εξακολουθούν να παρατηρούνται στα αποτελέσματα ΣΑΥΔ ανάμεσα στα κράτη μέλη.

«Απαιτείται συλλογική δράση για την αντιμετώπιση των συστηματικών εμποδίων που δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε ασφαλείς, υψηλής ποιότητας, αξιοπρεπείς και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, σε ένα εύρος πλαισίων, για να διασφαλιστεί η ΣΑΥΔ στην πράξη για όλους – ιδιαίτερα για τις γυναίκες, τα κορίτσια και τα νέα άτομα που είναι πιθανότερο να αποκλείονται, για διάφορους λόγους», σημείωσε η Δρ. Natasha Azzopardi Muscat, Διευθύντρια του ΠΟΥ / Ευρωπαϊκού Τομέα των Συστημάτων και Πολιτικών Υγείας των Κρατών.

Καθεστώς δικαιωμάτων σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας

Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από την Περιφέρεια είναι αποθαρρυντικά.

Τα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στις χώρες. Το 2020, τα ποσοστά θνησιμότητας κυμαίνονταν από 2 έως 68 ανά 100 000 γεννήσεις ζώντων απογόνων, με κάποιες χώρες να αναφέρουν 6 φορές υψηλότερους ρυθμούς σε σχέση με τη μέση τιμή την περιφέρειας. Έκτοτε, περισσότερες χώρες έχουν αναφέρει αυξήσεις στα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας, σηματοδοτώντας, δυνητικά, την πρώτη σημαντική αύξηση τα τελευταία 20 χρόνια.

Ενώ περισσότερες από τις μισές γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας στην Περιφέρεια χρησιμοποιούν αντισύλληψη, περισσότερες από το 36% των κυήσεων είναι ακούσιες και, συχνά, οδηγούν σε επικίνδυνες αμβλώσεις και σοβαρές, μακροπρόθεσμες συνέπειες για τις γυναίκες, τις οικογένειες και τις κοινωνίες.

Ανησυχητικά, οι κυήσεις κατά την εφηβεία έχουν επίσης αυξητική τάση, με κάποιες χώρες να εμφανίζουν 3 φορές υψηλότερους ρυθμούς γεννήσεων κατά την εφηβεία σε σχέση με τον μέσο όρο της περιφέρειας, φτάνοντας τις 40 γεννήσεις ανά 1000 γυναίκες ηλικίας 15 – 19 ετών. Επιπροσθέτως, σε ορισμένα κράτη μέλη παρατηρείται αύξηση στα ποσοστά καισαρικής τομής, σε επίπεδα που δεν αιτιολογούνται από ιατρικούς παράγοντες.

Έκτακτες καταστάσεις όπως η πανδημία COVID-19, συγκρούσεις, και καταναγκαστικοί εκτοπισμοί έχουν καταστήσει περισσότερο εμφανή την ευθραυστότητα της προόδου που έχει γίνει μέχρι στιγμής – και έχουν υπογραμμίσει το γεγονός ότι, όταν οι βασικές υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας διαταράσσονται ή θεωρούνται μη – απαραίτητες, οι γυναίκες, οι οικογένειές τους και το σύνολο της κοινωνίας επηρεάζονται σημαντικά.

Επόμενα Βήματα

«Προκειμένου να γεφυρώσουμε τα χάσματα και να διασφαλίσουμε την σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα δικαιώματα των ευάλωτων πληθυσμών, πρέπει να επικεντρωθούμε στην οικοδόμηση ενός ανθεκτικού συστήματος υγείας, στην επίλυση πολιτικών και νομοθετικών εμποδίων και στην εξάλειψη των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου», επεσήμανε ο Δρ. Hans Henri P. Kluge, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη. «Αυτό δεν απαιτεί μόνο στρατηγικές πολιτικής υγείας αλλά, εξίσου σημαντικό, πολιτική βούληση.»

Από το 2016, το “Action plan for sexual and reproductive health: towards achieving the 2030 Agenda for Sustainable Development in Europe – leaving no one behind” (Σχέδιο δράσης για την σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία: με στόχο την επίτευξη της Ημερήσιας Διάταξης του 2030 για Βιώσιμη Ανάπτυξη στη Ευρώπη – μην αφήνοντας κανέναν πίσω) έχει λειτουργήσει στην περιφέρεια ως το κύριο καθοδηγητικό έγγραφο για τη ΣΑΥΔ. Παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης κρατών για τη διασφάλιση της πλήρους επίτευξης των δυνατοτήτων των ανθρώπων  σχετικά με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και ευζωία τόσο σε εθνικό όσο και σε υποεθνικό επίπεδο.

«Η πρόοδος που έχει γίνει από τα κράτη μέλη μέχρι σήμερα, σε συνεργασία με εθνικούς και διεθνείς εταίρους, καταδεικνύει τη δέσμευσή τους για την προώθηση των στόχων που περιγράφονται στο σχέδιο δράσης. Είναι, τώρα, σημαντικό να επιταχύνουμε την εφαρμογή του σχεδίου δράσης μέσω μιας ενισχυμένης και πολυπαραγοντικής προσέγγισης, διασφαλίζοντας τη δυναμική έως το 2030, σε συμφωνία με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης», κατέληξε ο Δρ Kluge.

ΠΗΓΗ https://www.who.int/europe/news/item/18-10-2023-despite-progress–challenges-persist-in-advancing-sexual-and-reproductive-health-and-rights-in-the-who-european-region

Μετάφραση & Επιμέλεια κειμένου: Πατμίου Χριστίνα, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc Προαγωγή & Αγωγή Υγείας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ