28 Ιουνίου 2020: Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

28 Ιουνίου 2020: Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

10 κύρια μηνύματα:

1.  Οι ιογενείς ηπατίτιδες B και C είναι δύο από τις κυριότερες αιτίες που οδηγούν σε θάνατο, ενώ μέχρι και σήμερα η πλειoψηφία των παγκόσμιων ηγετών και του κοινού παραμένει ανενημέρωτη. Προσβάλουν 325 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, προκαλώντας 1,5 εκατομμύριο θανάτους κάθε χρόνο. Αποτελούν τη δεύτερη πιο θανατηφόρο λοιμώδη νόσο μετά τη φυματίωση, ενώ καθίστανται 9 φορές περισσότερο μεταδοτικές σε σχέση με τον HIV. Οι θάνατοι που οφείλονται στον ιό της ηπατίτιδας έχουν αυξηθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, γεγονός που καταδεικνύει την απουσία παγκόσμιας ενημέρωσης και δράσης, συμπεριλαμβανομένης της απουσίας κορυφαίων φορέων λήψης αποφάσεων.

2. Παρόλα αυτά, πολλά είναι αυτά που μπορούν να γίνουν: η ηπατίτιδα μπορεί να προληφθεί, να διαγνωσθεί, να θεραπευτεί και να αντιμετωπιστεί καλά. Το εμβόλιο έναντι του ιού της ηπατίτιδας Β είναι 98-100% αποτελεσματικό για την πρόληψη νέων λοιμώξεων. Για την ηπατίτιδα Β, τα άτομα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο και εάν διαγνωστούν θετικοί και πληρούν τις προδιαγραφές, θα πρέπει να λαμβάνουν μία δια βίου θεραπεία. ‘Οσον αφορά την ηπατίτιδα C, τα άτομα μπορούν να θεραπευτούν λαμβάνοντας μία θεραπεία 2-3 μηνών με αντι- ιικό φάρμακο άμεσης δράσης (DAA).

3. Ωστόσο, οι περισσότεροι ασθενείς με ηπατίτιδα – περίπου το 80% – δεν έχουν πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις ή σε θεραπεία. Μεταξύ των ατόμων που έχουν διαγνωσθεί με ηπατίτιδα Β, μόνο το 10% ( 27 εκατομμύρια ) γνώριζαν το καθεστώς μόλυνσης το 2016, εκ των οποίων, μόνο το 17% ( 4,5 εκατομμύρια) έλαβαν θεραπεία. Από τους διεγνωσθέντες με ηπατίτιδα C, μόνο το 19% (13,1 εκατομμύρια ) γνώριζαν το καθεστώς μόλυνσης το 2017, από τους οποίους το 15% ( 2 εκατομμύρια) έλαβαν θεραπεία τον ίδιο έτος. Συνολικά, μεταξύ του 2014-2017, 5 εκατομμύρια άτομα έχουν λάβει θεραπεία για την ηπατίτιδα C ανά τον κόσμο.

4. Παράλληλα, νέα άτομα μολύνονται από τον ιό εξαιτίας της έλλειψης παροχής υπηρεσιών πρόληψης. Το 2017, 1,1 εκατομμύρια άτομα εκτιμάται ότι μολύνθηκαν και ανέπτυξαν χρόνια ηπατίτιδα Β ενώ, 1,75 εκατομμύριοι εμφάνισαν χρόνια ηπατίτιδα C. Συνολικά, η ηπατίτιδα Β και η ηπατίτιδα C ευθύνονται για τον υψηλότερο αριθμό νέων κρουσμάτων λοίμωξης μεταξύ άλλων γνωστών μολυσματικών νόσων, όπως είναι ο ιός HIV και η φυματίωση. Η μείωση των επιβλαβών συνεπειών της νόσου, η βελτίωση των υπηρεσιών μετάγγισης αίματος και των κέντρων ελέγχου λοιμώξεων, καθώς επίσης και η ενίσχυση των προσπαθειών παροχής εμβολιασμού για τον ιό της ηπατίτιδας Β αποτελούν επιτακτική ανάγκη.

5. Η εξάλειψη της ηπατίτιδας μέχρι το 2030 απαιτεί σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης των υπηρεσιών πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας στο πλαίσιο της επίτευξης καθολικής υγειονομικής κάλυψης (UHC). Μία νέα ανάλυση κοστολόγησης από τον ΠΟΥ υποστηρίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι εξάλειψης της νόσου, θα χρειαστεί μία επιπρόσθετη χρηματοδότηση της τάξεως των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η παραπάνω ανάλυση συμβαδίζει με αυτήν του WHO’s SDG Health Price Tag, το 2017. Υπολογίστηκε ότι μόνο μισό εκατομμύριο δολάρια επενδύθηκαν το 2016, ποσό το οποίο αποτελούσε κυρίως εγχώρια χρηματοδότηση.

6. Οι χώρες οφείλουν να εξασφαλίσουν ειδική χρηματοδότηση και επενδύσεις για τις διαγνωστικές εξετάσεις και τις θεραπείες με στόχο την εξάλειψη της ηπατίτιδας. Από τον Απρίλιο του 2019, 124 χώρες έχουν ή είχαν αναπτύξει εθνικά σχέδια και στρατηγικές για την καταπολέμηση της νόσου. Ωστόσο, πολλά από τα σχέδια αυτά στερούνται χρηματοδότησης. Εν έτει 2017, μόνο το 58% των 82 χωρών που κατατάσσονται στην κατηγορία των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος είχαν εξασφαλίσει εγχώρια χρηματοδότηση για τα εθνικά τους σχέδια. Μία μεγαλύτερη πρόοδος θα μπορούσε να σημειωθεί έαν οι χώρες επενδύσουν στις υπηρεσίες διαγνωστικού ελέγχου και θεραπείας του ιού της ηπατίτιδας.

7. Οι χώρες θα πρέπει να επιδιώξουν τις βέλτιστες τιμές όσον αφορά τη φαρμακευτική αγωγή και τις διαγνωστικές εξετάσεις για την ηπατίτιδα. Μία νέα ανάλυση του ΠΟΥ έδειξε ότι ο διαγνωστικός έλεγχος και η θεραπεία για τον ιό αποτελούν εξαιρετικά αποτελεσματικές παρεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να επιταχύνουν την επίτευξη καθολικής υγειονομικής κάλυψης (UHC). Ωστόσο, οι τιμές των φαρμάκων και των διαγνωστικών ελέγχων δε κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα σε όλες τις χώρες, ενώ σε ορισμένες, μάλιστα, μπορεί να είναι πολύ υψηλές. Για παράδειγμα, η φαρμακευτική αγωγή για την ηπατίτιδα C μπορεί να κοστίσει μέχρι και 120.000 δολάρια σε χώρες υψηλού εισοδήματος. Αντίθετα, στη χώρα του Πακιστάν , η ίδια θεραπεία μπορεί να κοστίσει μόνο 20 δολάρια. Τόσο οι χώρες όσο και οι εταίροι πρέπει να συνεργαστούν με στόχο να επιτύχουν τις βέλτιστες τιμές για τα φάρμακα και τις υπηρεσίες διάγνωσης της ηπατίτιδας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόσβασή τους σε περισσότερους ανθρώπους.

8. Η επένδυση στις υπηρεσίες υγείας για την εξάλειψη της ηπατίτιδας καθίσταται μία έξυπνη κίνηση που μπορεί να επηρεάσει το ευρύτερο επίπεδο υγείας. Από την μία πλευρά, οι επενδύσεις για την εξάλειψη της ηπατίτιδας μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση των δαπανών για την παγκόσμια υγεία κατά 1,5%, αλλά, από την άλλη πλευρά, θα επιφέρουν καλύτερες και ευρύτερες εκβάσεις στην υγεία. Η χρηματοδότηση των υπηρεσιών διάγνωσης και θεραπείας στο πλαίσιο των προσπαθειών για την Παγκόσμια Κάλυψη Υγείας (UHC) μπορεί να περιορίσουν τους θανάτους κατά 5% σε παγκόσμιο επίπεδο καθώς και να αυξήσουν τα έτη υγιούς ζωής κατά περίπου 10% εώς και το 2030.

9. Η επένδυση στο διαγνωστικό έλεγχο και τη θεραπεία της ηπατίτιδας σημαίνει παράλληλη επένδυση για την πρόληψη του καρκίνου του ήπατος. Η χρόνια ηπατίτιδα Β και C είναι δυνατόν να μην παρουσιάσει συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα, μερικές φορές χρόνια ή δεκαετίες. Καταστρέφει σιγά –σιγά και «αθόρυβα» το ήπαρ, προκαλώντας τελικά καρκίνο. Πάνω από το 60% των περιπτώσεων καρκίνου του ήπατος οφείλονται σε καθυστερημένη διάγνωση και θεραπεία του ιού της ηπατίτιδας, εκ των οποίων, τα 2/3 προκαλούνται από λοίμωξη από ηπατίτιδα Β ενώ το 1/3 οφείλεται σε λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας C.

10. Τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας, συμμετέχετε στην προσπάθεια να βοηθήσετε 325 εκατομμύρια ανθρώπους. Σταματήστε την άγνοια και παραμέληση της νόσου – μοιραστείτε πληροφορίες σχετικές με τον ιό. Ενημερώσου και βοήθησε να ενημερωθούν οι γύρω σου για τους κινδύνους της νόσου και επισκέψου υπηρεσίες παροχής διαγνωστικού ελέγχου. Εάν έχετε διαγνωστεί με ηπατίτιδα B ή C, επικοινωνήστε με τους επαγγελματίες υγείας για πιθανή θεραπεία, ιατρική παρακολούθηση και θεραπευτική αντιμετώπιση. Εάν ο ιός εντοπιστεί νωρίς, ο κίνδυνος ανάπτυξης χρόνιων ασθενειών καθώς επίσης και οι οικονομικές επιβαρύνσεις που αυτός συνεπάγεται μπορούν να αποφευχθούν, τόσο για εσάς όσο και για την οικογένειά σας. Αναλάβετε δράση σήμερα!

https://www.who.int/campaigns/world-hepatitis-day/2020

Προσαρμογή άρθρου: Κατερίνα Τσαντίλα, Νοσηλεύτρια
Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Προαγωγή & Αγωγή Υγείας
Ιατρικής Σχολής Αθηνών, ΕΚΠΑ

Φωτογραφία από İbarihim Halil Uyğur από το Pixabay