Παγκόσμια Εβδομάδα Νερού

Παγκόσμια Εβδομάδα Νερού

27 Αυγούστου – 1η Σεπτεμβρίου, 2017. Κάθε χρόνο από το 1991, την Παγκόσμια Εβδομάδα Νερού πραγματοποιείται η ετήσια συνάντηση ειδικών για τα θέματα ύδατος του πλανήτη. Οργανώνεται από το Ινστιτούτο SIWI (Stockholm International Water Institute) και για το 2017, το θέμα της Παγκόσμιας Εβδομάδας Νερού είναι «Νερό και σπατάλη: μείωση και επαναχρησιμοποίηση».

Λίγα χρόνια πριν, στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) με τίτλο «Προς μια αποτελεσματική χρήση των υδάτινων πόρων στην Ευρώπη» (Τowards Efficient use of water resources in Europe), η εκτελεστική διευθύντρια του ΕΟΠ, Jacqueline McGlade δήλωνε «Οι υδάτινοι πόροι υφίστανται πιέσεις σε πολλά μέρη στην Ευρώπη, και το πρόβλημα γίνεται όλο και χειρότερο. Η γεωργία, η παραγωγή ενέργειας, η βιομηχανία, η δημόσια υδροδότηση και τα οικοσυστήματα είναι όλα σημαντικά και όλα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για αυτόν τον περιορισμένο πόρο. Καθώς η κλιματική αλλαγή καθιστά την παροχή νερού λιγότερο προβλέψιμη, το να χρησιμοποιείται το νερό αποτελεσματικά στην Ευρώπη και προς όφελος όλων εκείνων που το έχουν ανάγκη- είναι ιδιαίτερα σημαντικό».

Οι υδάτινοι πόροι θα πρέπει να διαχειρίζονται το ίδιο αποδοτικά όπως κάθε άλλο φυσικό κεφάλαιο που ανήκει στις χώρες. Η λειψυδρία έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τις οικονομίες που εξαρτώνται από την γεωργία και τη βιομηχανία. Ορισμένες ελλείψεις έχουν οδηγήσει ακόμη και σε περιορισμό του πόσιμου νερού σε περιοχές της Ευρώπης. Υπάρχουν επίσης και έμμεσες επιπτώσεις στην οικονομία, γιατί η μειωμένη ροή των ποταμών, η πτώση της στάθμης των λιμνών και των υπόγειων υδάτων, η εξαφάνιση υγροτόπων μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες στα φυσικά συστήματα που στηρίζουν την οικονομική παραγωγικότητα.

Σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης εντείνεται όλο και περισσότερο η διαμάχη για τους υδάτινους πόρους. Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η γεωργία χρησιμοποιεί περίπου το ένα τέταρτο του νερού που προέρχεται από το φυσικό περιβάλλον, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 80% στη Νότια Ευρώπη. Επιπλέον, η δημόσια υδροδότηση χρησιμοποιεί περίπου το ένα πέμπτο του νερού σε όλη την Ευρώπη – και από αυτό περισσότερο από το ένα τέταρτο καταναλώνεται απλώς ως νερό για την τουαλέτα. Οι εγκαταστάσεις υδροηλεκτρισμού μεταβάλλουν επίσης τη φυσική δομή και τη ροή ποταμών και λιμνών, με επιπτώσεις στα οικοσυστήματα.

Η γεωργία είναι ένας τομέας στον οποίο μπορεί να υπάρξει εύκολα βελτίωση της αποτελεσματικότητας, καθώς μεγάλες ποσότητες νερού χρησιμοποιούνται αναποτελεσματικά για την ύδρευση των καλλιεργειών. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, περίπου το ένα τέταρτο του νερού που αντλείται για αρδεύσεις στην Ευρώπη θα μπορούσε να εξοικονομείται, αλλάζοντας απλώς το είδος των χρησιμοποιούμενων αγωγών ή του συστήματος διανομής. Η δημόσια υδροδότηση μπορεί να γίνει πιο αποδοτική – σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ χάνεται έως και το 50% του πόσιμου νερού.

Σύμφωνα με την έκθεση, η μη αποτελεσματική χρήση του νερού οδηγεί επίσης σε μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας, με επιπλέον οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Ιστορικά, οι τιμές του νερού στην Ευρώπη σπανίως αντικατόπτριζαν το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος της παροχής νερού, ή το οικονομικό κόστος για το περιβάλλον. Αυτό οδήγησε στη ρύπανση και την έλλειψη νερού, με συνέπεια να υπάρχει κόστος για το περιβάλλον και την κοινωνία. Για παράδειγμα, οι πολίτες πληρώνουν συνήθως για το κόστος επεξεργασίας του πόσιμου νερού που μολύνεται από τη γεωργία ή τη βιομηχανία.

Επαναχρησιμοποίηση όμβριων υδάτων και οικιακών λυμάτων
Μόνο το 20% του νερού που χρησιμοποιείται από τους τομείς που υδροδοτούνται από δημόσια δίκτυα καταναλώνεται. Το υπόλοιπο 80% επιστρέφεται στο περιβάλλον, κυρίως υπό τη μορφή επεξεργασμένων λυμάτων. Λόγω της τσιμεντοκάλυψης και των στεγανοποιημένων επιφανειών στις πόλεις, τα όμβρια ύδατα συνήθως καταλήγουν στα δίκτυα αποχέτευσης όπου συνενώνονται με λύματα. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η διείσδυση των όμβριων υδάτων στο έδαφος ώστε να αποτελέσουν μέρος των υπόγειων υδάτων που μπορεί να μας φανούν χρήσιμα μεταγενέστερα. Τα απορρέοντα όμβρια ύδατα και τα λύματα συχνά διέρχονται από εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων πριν επιστρέψουν σε ποτάμια, συνήθως μακριά από τις πόλεις. Με κάποιες αλλαγές στα αστικά υδατικά συστήματα, τόσο τα όμβρια ύδατα όσο και τα λιγότερο μολυσμένα λύματα θα μπορούσαν να επιστραφούν στους χρήστες νερού των πόλεων.

Μία από αυτές τις αλλαγές είναι η επαναχρησιμοποίηση των οικιακών λυμάτων. Ο όρος οικιακά λύματα αναφέρεται σε όλα τα λύματα των νοικοκυριών που δεν προέρχονται από τις τουαλέτες, όπως λύματα από το λουτρό, το ντους, το νιπτήρα και την κουζίνα. Αυτό το νερό μπορεί να υποστεί απευθείας επεξεργασία επί τόπου ή να παραμείνει ανεπεξέργαστο για χρήσεις που απαιτούν ποιότητα χαμηλότερη εκείνης του πόσιμου νερού, όπως είναι για παράδειγμα η χρήση σε καζανάκια.

Στις πόλεις θα μπορούσαν επίσης να συλλέγονται τα όμβρια ύδατα που απορρέουν από τις οροφές ή τους δρόμους σε δοχεία και να προορίζονται για χρήσεις που δεν απαιτούν πόσιμο νερό, όπως είναι καζανάκια τουαλέτας, πλύσιμο αυτοκινήτων ή κηπουρική. Θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιούνται απευθείας για την ανατροφοδότηση των υπόγειων υδάτων. Τέτοια συστήματα μπορούν να εγκατασταθούν σε νοικοκυριά ή επιχειρήσεις και δεν απαιτούν αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες των χρηστών του νερού.

Η διατήρηση του νερού στην πόλη, επιτρέποντάς τη διείσδυσή του στο έδαφος και τη συσσώρευση στις υδάτινες μάζες έχει πολλά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της παροχής χώρων αναψυχής για τους κατοίκους και της δημιουργίας ψυκτικής ισχύος κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα.

Μείωση της απώλειας
Η απώλεια του νερού μέσω διαρροών μπορεί να είναι σημαντική. Στην Κροατία σχεδόν το 40% της συνολικής παροχής νερού χάνεται στο δίκτυο μεταφοράς νερού. Οι διαρροές μπορούν να προληφθούν με τη συντήρηση και την ανανέωση του δικτύου ύδρευσης, καθώς επίσης με τη χρήση νέων τεχνολογιών. Οι τεχνολογίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν αισθητήρες που αναγνωρίζουν και εντοπίζουν τον θόρυβο που προκαλεί μια διαρροή ή συσκευές που χρησιμοποιούν ραδιοσήματα για την ανίχνευση νερού που τρέχει. Με τη χρήση αυτών των τεχνολογιών, τα δημόσια υδατικά συστήματα δεν θα χρειάζεται πλέον να βρίσκονται αντιμέτωπα με την πρόσθετη επιβάρυνση από την απώλεια νερού μέσω διαρροών σε περιπτώσεις ύδρευσης με μειωμένα αποθέματα νερού. Η ανανέωση των δικτύων ύδρευσης, ωστόσο, ίσως απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές.

Η επίτευξη μιας πιο βιώσιμης χρήσης των αστικών δημόσιων αποθεμάτων νερού απαιτεί όχι μόνο τη λήψη μέτρων, όπως αυτά που περιγράφονται παραπάνω, αλλά επίσης την ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα εξοικονόμησης νερού. Υπάρχουν διάφορα μέσα για την ενημέρωση των καταναλωτών νερού σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και στον κλάδο του τουρισμού, συμπεριλαμβανομένων δικτυακών τόπων, σχολικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, φυλλαδίων των τοπικών αρχών και των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η οικολογική σήμανση των συσκευών και η οικολογική πιστοποίηση των ξενοδοχειακών μονάδων, για παράδειγμα, μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της ευαισθητοποίησης, βοηθώντας τους καταναλωτές να κάνουν ενημερωμένες επιλογές σχετικά με την αποτελεσματική χρήση και την εξοικονόμηση νερού.

Δεν είναι δυνατή η επίτευξη μιας πραγματικά βιώσιμης χρήσης των πόρων γλυκού νερού που διαθέτουμε χωρίς πρόσθετες βελτιώσεις της βιωσιμότητας της χρήσης του νερού στα αστικά κέντρα.

Πηγές:
http://www.worldwaterweek.org/about/#SIWI
& European Environment Agency. Towards efficient use of water resources in Europe
https://www.eea.europa.eu/ & https://www.eea.europa.eu/el

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Email this to someoneBuffer this page